THẺ TÍN DỤNG – HÃY CẨN TRỌNG

Theo báo cáo của Euromonitor International 2013, thị trường thẻ ngân hàng Việt Nam sẽ duy trì tình hình khả quan với sự tăng trưởng ở 2 con số cho các năm tới. Còn công ty nghiên cứu thị trường của Mỹ Research & Markets cho biết, thị trường thẻ Việt Nam là thị trường năng động nhất thế giới và đang bước vào cuộc đua cạnh tranh không khoan nhượng giành giật thị phần giữa các ngân hàng, cả nội lẫn ngoại. Sự tăng trưởng này được định hướng và điều tiết bởi NHNN để thực hiện chiến lược phát triển thanh toán không dùng tiền mặt ở Việt Nam.

Hơn 10 năm về trước, cột mốc được coi là điểm khởi đầu của thị trường thẻ ngân hàng, khi đó chỉ mới có 2 loại thẻ nội địa dùng trên máy ATM là Connect 24 của Vietcombank và F@st Access của Techcombank với tổng số lượng phát hành đạt 234.000 thẻ (kể cả thẻ nội địa và thẻ quốc tế). Nhưng cho đến nay, năm 2014, số lượng thẻ phát hành đã gấp 282 lần và luôn duy trì tỷ lệ tăng trưởng rất cao hằng năm, có năm trên 300%.

LỢI NHUẬN NGÂN HÀNG: TRÔNG ĐỢI TĂNG TRƯỞNG TÍN DỤNG VÀ XỬ LÝ NỢ XẤU

Đến hẹn lại lên, có thể cuối tháng này hoặc sang tháng sau, các ngân hàng và doanh nghiệp niêm yết sẽ tiếp tục công bố báo cáo tài chính Quý III/2014 trên các phương tiện thông tin đại chúng. Trong đó, nổi bật và được nhiều sự quan tâm hơn cả là tình hình tài chính của các ngân hàng thương mại.

Lúc này, chắc chắn, một trong những chỉ tiêu của báo cáo tài chính được bàn luận và đề cập liên tục bên cạnh nợ xấu, tăng trưởng tín dụng là kết quả lợi nhuận mỗi ngân hàng. Nhưng dư luận sẽ mổ xẻ ở khía cạnh nào? Như các năm trước “ngân hàng lợi nhuận khủng”, “hé lộ lợi nhuận siêu khủng của hàng loạt ngân hàng”, “điểm mặt từng ngân hàng lợi nhuận cao”… hay thay vào đó là sự ảm đảm “lợi nhuận ngân hàng cụt vì nợ xấu”, “bóng đen nợ xấu ám ảnh lợi nhuận ngân hàng”, “dự phòng lớn ăn mòn lợi nhuận”…Thông qua các dữ liệu quá khứ và triển vọng kinh tế vĩ mô hiện tại, có thể khẳng định, bức tranh lợi nhuận ngân hàng quý III/2014 khó có thể xóa tan sự u ám của nợ xấu và sự tăng trưởng tín dụng ì ạch. Nhưng bằng nhiều cách xử lý số liệu tài chính, chu kỳ tăng trưởng tín dụng nhanh vào các tháng cuối năm và tiến trình kéo dãn trích lập dự phòng khi “bán” nợ xấu cho VAMC, các ngân hàng vẫn có thể hoàn thành chỉ tiêu lợi nhuận như kế hoạch đề ra.

NỢ XẤU LÀ GÁNH NẶNG HAY KHOẢN ĐẦU TƯ

Nợ xấu không phải là chuyện của riêng Việt Nam, mà các nước trên thế giới đều phải đối mặt, nhưng ở những mức độ khác nhau. Theo bài viết “Mắc kẹt trong bẫy tín dụng”, có một vài lý do giải thích cho việc tăng trưởng và sản lượng sụt giảm, một lý do quan trọng là nợ. Nợ tạo ra một vòng luẩn quẩn: nợ cao dẫn đến tăng trưởng thấp và sau đó tăng trưởng thấp khiến nợ tiếp tục tăng lên. Vậy khi nợ cao, chắc chắn nợ xấu cũng sẽ không hề nhỏ, nợ tăng lên thì nợ xấu không thể không gia tăng. Nên, muốn tăng trưởng thì phải đánh đổi với nợ, nhưng không vì thế mà không thể kiểm soát được khoản nợ xấu xuất hiện. Đồng thời, ý thức về tầm nguy hại của nợ xấu đối với ổn định tài chính thì cơ quan quản lý sẽ có những đối sách quản trị chủ động cho vấn đề này.

HỌC ĐỂ LÀM GÌ?

Một vị giáo sư hỏi học sinh nhân ngày khai trường 5- 9: “Theo cháu, học để làm gì?”. Cô học sinh lớp 9 nhanh nhảu trả lời : “Thưa bác, học để làm người ạ!”. Giáo sư hỏi tiếp: “Vậy làm người là như thế nào?”. “Nghĩa là biết yêu gia đình, yêu quê hương đất nước, đóng góp sức lực xây dựng quê hương. Nếu thế hệ đầu tiên vững chắc, thì thế hệ tương lai vươn lên.”.

Không riêng gì Giáo sư thừa nhận, câu trả lời này “tương đương” trình độ nguyên Bộ trưởng Bộ giáo dục, tôi cũng thật bất ngờ và hân hoan cho trình độ ứng biến lẫn trả lời của cô gái lớp 9 (bạn nên nhớ, bằng tuổi cô bé, bạn chưa đủ bản lĩnh như thế đâu.). Vậy tôi tạm kết luận, nguyên Bộ trưởng chỉ thông minh tương đương học sinh lớp…9.

Tôi cũng đi tìm câu trả lời, “học để làm gì?”, bởi tôi không thông minh hơn học sinh lớp 9. Dò tìm trong nhiều tài liệu và tra hỏi google “học để làm gì mày?”, có đến 10 triệu 500 kết quả tìm kiếm trong 0.19 giây “HỌC ĐỂ LÀM NGƯỜI”. Ohm hay, sao giống câu trả lời của cô gái lớp 9 thế!

TƯ TƯỞNG LÀM…THUÊ CHO NHÀ NƯỚC

“Nó học xong thì nói cho tao biết, tao sẽ xin cho nó vô ngân hàng Nông nghiệp huyện mà làm. Ấm cả đời mày ơi, nhưng cũng phải chi ít tiền đấy nhe!” – người bạn của ba tôi lên tiếng. “Vậy, khoảng bao nhiêu?” – bố tôi hỏi. “Tầm hai trăm gì đấy”. Trời ơi, hai trăm triệu đồng để vào làm cán bộ tín dụng của một ngân hàng ở huyện, trong khi tài sản cả nhà cộng lại không biết có đủ số tiền đó. Tôi tức giận lẫn chán ghét cái cơ chế đang hiện hữu, và thầm nghĩ chắc chỉ có huyện mình như thế.

CÓ NÊN TĂNG TRƯỞNG TÍN DỤNG BẰNG MỌI GIÁ?

      Các nghiên cứu gần đây về tài chính – ngân hàng đều cho thấy vai trò quan trọng của tín dụng ngân hàng đối với nền kinh tế, mà cụ thể hơn là tỷ lệ tăng trưởng tín dụng của hệ thống ngân hàng mỗi năm. Tỷ lệ này ảnh hưởng trực tiếp đến các biến số kinh tế vĩ mô, đặc biệt là GDP, lãi suất và lạm phát. Do đó, Ngân hàng nhà nước (NHNN), thường đưa ra tỷ lệ tăng trưởng tín dụng dự kiến phù hợp với mức kỳ vọng của các chỉ số kinh tế vĩ mô hằng năm.

Năm 2014, NHNN đã đặt mục tiêu tăng trưởng tín dụng là 12 – 14%, tương đương số lượng nguồn vốn nền kinh tế phải hấp thụ gia tăng là 417.360 – 486. 920 tỷ đồng. Tuy nhiên, theo thông cáo báo chí của NHNN thì 6 tháng đầu năm, tín dụng chỉ tăng 3.52 %, tương đương với 122.400 tỷ đồng. Và lời khẳng định của Thống đốc Nguyễn Văn Bình tại Hội nghị sơ kết sáu tháng đầu năm ngành Ngân hàng, tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống cả năm sẽ đạt trên 10% . Đến đây, câu hỏi đặt ra, có nên tăng trưởng tín dụng bằng mọi giá?

KINH TẾ CHIA SẺ (THE SHARING ECONOMY)

The sharing economy – một thuật ngữ kinh tế mới và đầy hấp dẫn đối với tôi. Nó là gì? Tương lai của nó ra sao? Bạn và tôi có sắp là thành phần của nó hay không? Tại Việt Nam, nó có triển vọng phát triển không?

Câu chuyện kinh tế chia sẻ đến từ trang facebook của tôi. “Này Linh, cho tao mượn cuốn Quản trị ngân hàng của Peter Rose” – một tin nhắn facebook từ người bạn đang học cao học. Tôi trả lời “Bạn của tôi ơi, không có bữa ăn trưa nào là miễn phí nhé!”. “Vậy, mày cho tao thuê đi, tao sẽ trả cho mình ly cà phê.” – bạn tôi trả lời. Thế đấy, tôi có cho mượn không các bạn? Chắc chắn rồi, tôi đã cho bạn mượn với một ly cà phê và thời gian hoàn trả cộng với cam kết giữ sách. Bất chợt ngồi nghĩ, ohm, mình đã tạo ra một khoản lợi nhuận – là ly cà phê từ cuốn sách mình đã mua nhưng tạm thời chưa sử dụng tới. Liệu đây có thật sự là một công việc kinh doanh? Tôi cũng chẳng biết tên gọi của nó như thế nào là hợp lý?